Η κύστη κόκκυγος, ή πιλονοειδής κύστη, είναι μια πάθηση του δέρματος στην περιοχή της πρόσθιας αύλακας των γλουτών, πάνω από τον κόκκυγα. Εμφανίζεται κυρίως σε νέους ενήλικες, συχνότερα σε άνδρες, και μπορεί να υποτροπιάζει.
Πώς δημιουργείται
Οι τρίχες της περιοχής μπορούν να διεισδύσουν στο δέρμα και να προκαλέσουν αντίδραση ξένου σώματος και φλεγμονή. Δημιουργούνται μικροί πόροι και, σε πολλές περιπτώσεις, υποδόριες κοιλότητες. Παράγοντες που συμβάλλουν είναι η έντονη τριχοφυΐα, η παρατεταμένη καθιστική εργασία (όπως στους οδηγούς), η παχυσαρκία, η εφίδρωση και ο τραυματισμός ή η τριβή της περιοχής.
Συμπτώματα
- Μικρά σημεία (πόροι) στη μεσογλουτιαία αύλακα
- Πόνος, οίδημα και ευαισθησία
- Έκκριση πύου ή αίματος με δυσάρεστη οσμή
- Σχηματισμός αποστήματος, με έντονο πόνο και πυρετό
Διάγνωση
Η διάγνωση τίθεται συνήθως με την κλινική εξέταση. Δεν απαιτούνται συνήθως ειδικές απεικονιστικές εξετάσεις.
Αντιμετώπιση
Η θεραπεία εξαρτάται από τη μορφή της νόσου:
- Απόστημα: χρειάζεται παροχέτευση.
- Μικρή, ήπια νόσος: ενδέχεται να αρκέσουν η τακτική αποτρίχωση και η καλή υγιεινή της περιοχής.
- Χρόνια ή υποτροπιάζουσα νόσος: συνιστάται χειρουργική αντιμετώπιση, με σύγχρονες τεχνικές που προσφέρουν συντομότερη ανάρρωση και μικρότερο κίνδυνο υποτροπής.
Χειρουργική θεραπεία της κύστης κόκκυγος
Ο στόχος είναι η αφαίρεση της πάσχουσας περιοχής και η δημιουργία ενός τραύματος που επουλώνεται καλά και δεν επανεμφανίζει τη νόσο. Η επιλογή εξαρτάται από το αν υπάρχει απόστημα, από την έκταση της νόσου και από το αν πρόκειται για πρώτο επεισόδιο ή υποτροπή.
Οξύ απόστημα: τομή και παροχέτευση, με τομή λίγο έξω από τη μέση γραμμή, ώστε το τραύμα να μην βρίσκεται μέσα στη μεσογλουτιαία αύλακα και να επουλώνεται ευκολότερα. Σε αρκετούς ασθενείς η νόσος δεν υποτροπιάζει, και η οριστική επέμβαση γίνεται αργότερα, μόνο αν χρειαστεί.
Οριστική επέμβαση στη χρόνια ή υποτροπιάζουσα νόσο
- Ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (αφαίρεση των πόρων, ενδοσκοπική θεραπεία): μικρές τομές, πολύ γρήγορη ανάρρωση και ελάχιστος πόνος, με μεγαλύτερο ποσοστό υποτροπής. Ταιριάζουν σε περιορισμένη νόσο.
- Εκτομή με ανοιχτή επούλωση: απλή, αλλά η επούλωση χρειάζεται εβδομάδες έως μήνες και απαιτεί καθημερινή περιποίηση.
- Εκτομή με πρωτογενή σύγκλειση στη μέση γραμμή: ταχύτερη επούλωση, αλλά αυξημένος κίνδυνος διάσπασης του τραύματος και υποτροπής.
- Τεχνικές που απομακρύνουν το τραύμα από τη μέση γραμμή: επέμβαση Karydakis, ανύψωση της αύλακας (Bascom cleft lift), και κρημνός Limberg. Έχουν τα χαμηλότερα ποσοστά υποτροπής και προτιμώνται στη σύνθετη και στην υποτροπιάζουσα νόσο, με λίγο μεγαλύτερη επέμβαση και ανάρρωση 1–3 εβδομάδων.
Οι επεμβάσεις γίνονται συνήθως ως ημερήσια νοσηλεία, με τοπική, ραχιαία ή γενική αναισθησία. Οι κυριότεροι κίνδυνοι είναι η λοίμωξη του τραύματος, η συλλογή υγρού (ορώδες), η διάσπαση της συρραφής και η υποτροπή. Η μετεγχειρητική υγιεινή της περιοχής, η αποτρίχωση (π.χ. με λέιζερ) και η αποφυγή παρατεταμένου καθίσματος μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Πρόληψη υποτροπής
Η τακτική αποτρίχωση της περιοχής, η καθαριότητα και η αποφυγή παρατεταμένου καθίσματος μειώνουν τον κίνδυνο υποτροπής.
Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό
Αν παρατηρήσετε επώδυνο οίδημα, έκκριση ή υποτροπιάζοντα επεισόδια στην περιοχή, ζητήστε εξέταση. Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτρέπει τις επιπλοκές.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την ιατρική εξέταση.