Το περιπρωκτικό απόστημα και το συρίγγιο είναι δύο στάδια της ίδιας νόσου. Το απόστημα αποτελεί την οξεία φάση και το συρίγγιο τη χρόνια. Και τα δύο χρειάζονται εξειδικευμένη αντιμετώπιση.
Τι είναι το περιπρωκτικό απόστημα
Είναι μια συλλογή πύου κοντά στον πρωκτό. Συνήθως ξεκινά από λοίμωξη των μικρών αδένων του πρωκτικού σωλήνα, που φράσσονται και φλεγμαίνουν.
Συμπτώματα:
- Επίμονος, πάλλων πόνος που επιδεινώνεται με το κάθισμα ή την αφόδευση
- Ερυθρότητα, οίδημα και θερμότητα στην περιοχή
- Πυρετός και γενικό αίσθημα αδιαθεσίας
Τι είναι το συρίγγιο
Είναι ένας μικρός αγωγός, σαν «σήραγγα», που συνδέει το εσωτερικό του πρωκτού με το δέρμα. Σε σημαντικό ποσοστό των ασθενών, δημιουργείται μετά από απόστημα που έχει παροχετευθεί ή έχει σπάσει μόνο του.
Συμπτώματα:
- Συνεχής ή διαλείπουσα έκκριση πύου ή υγρού
- Ερεθισμός και κνησμός του δέρματος
- Υποτροπιάζοντα αποστήματα
Διάγνωση
Η διάγνωση γίνεται με κλινική εξέταση. Σε σύνθετα συρίγγια, η μαγνητική τομογραφία ή το ενδοπρωκτικό υπερηχογράφημα απεικονίζουν την πορεία του αγωγού σε σχέση με τον σφιγκτήρα.
Θεραπεία
Το απόστημα χρειάζεται άμεση χειρουργική παροχέτευση. Τα αντιβιοτικά από μόνα τους δεν αρκούν και η καθυστέρηση αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών.
Το συρίγγιο δεν επουλώνεται συνήθως χωρίς χειρουργείο. Η τεχνική επιλέγεται ανάλογα με τη θέση του αγωγού και τη σχέση του με τον σφιγκτήρα, ώστε να επιτευχθεί η θεραπεία με όσο το δυνατόν μικρότερο κίνδυνο για τη συγκράτηση. Περιλαμβάνει επεμβάσεις που εξοικονομούν τον σφιγκτήρα, όπως η τεχνική LIFT και τα ράμματα seton, καθώς και άλλες σύγχρονες μεθόδους.
Χειρουργική θεραπεία: αρχές και τεχνικές
Απόστημα. Η παροχέτευση γίνεται το συντομότερο δυνατό, υπό αναισθησία. Γίνεται τομή όσο το δυνατόν πιο κοντά στο χείλος του πρωκτού, ώστε ο μελλοντικός αγωγός, αν δημιουργηθεί, να είναι σύντομος και ευκολότερα αντιμετωπίσιμος. Η κοιλότητα παραμένει ανοιχτή και επουλώνεται από τα βάθη προς την επιφάνεια. Αντιβιοτικά χορηγούνται μόνο σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όπως ο διαβήτης, η ανοσοκαταστολή ή η εκτεταμένη κυτταρίτιδα. Σε σημαντικό ποσοστό των ασθενών (περίπου 30–50%) αναπτύσσεται συρίγγιο.
Συρίγγιο. Η θεραπεία πρέπει να εξισορροπεί δύο στόχους: την οριστική επούλωση και τη διατήρηση της συγκράτησης. Η επιλογή εξαρτάται από τη σχέση του αγωγού με τον σφιγκτήρα (διασφιγκτηριακό, διασφιγκτηρικό, υπερσφιγκτηριακό, εξωσφιγκτηριακό συρίγγιο), από το αν είναι απλό ή σύνθετο, και από παράγοντες όπως τα προηγούμενα χειρουργεία, η νόσος Crohn και η προϋπάρχουσα ακράτεια. Η μαγνητική τομογραφία ή το ενδοπρωκτικό υπερηχογράφημα καθοδηγούν τον σχεδιασμό.
- Συριγγιοτομή: άνοιγμα του αγωγού σε απλά, χαμηλά συρίγγια, με ποσοστό επούλωσης άνω του 90% και μικρό κίνδυνο για τη συγκράτηση.
- Seton (ράμμα παροχέτευσης): χαλαρό seton για τον έλεγχο της λοίμωξης και την παροχέτευση σε σύνθετα συρίγγια, ή ως πρώτο στάδιο πριν από οριστική επέμβαση. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται και κοπτικό seton.
- Τεχνικές διατήρησης του σφιγκτήρα: απολίνωση του διασφιγκτηριακού τμήματος του συριγγίου (LIFT), κρημνός προώθησης του ορθού, βιντεοβοηθούμενη θεραπεία (VAAFT) και θεραπεία με λέιζερ (FiLaC). Τα ποσοστά επιτυχίας των πρώτων δύο φτάνουν περίπου το 60–80% σύμφωνα με τις μελέτες, και ο κίνδυνος ακράτειας είναι ελάχιστος.
- Ινική κόλλα και βύσματα: ελάχιστα επεμβατικές επιλογές με χαμηλότερα ποσοστά επιτυχίας, που μπορούν να δοκιμαστούν σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Στη νόσο Crohn η αντιμετώπιση γίνεται σε συνεργασία με τον γαστρεντερολόγο, συνήθως με seton και φαρμακευτική θεραπεία, και η χειρουργική προσέγγιση είναι πιο συντηρητική.
Ανάρρωση και κίνδυνοι. Η επούλωση του τραύματος διαρκεί εβδομάδες, με καθημερινή περιποίηση, πλύσεις και συχνά απαιτείται παρακολούθηση. Οι κυριότεροι κίνδυνοι είναι η υποτροπή, η παρατεταμένη επούλωση και η διαταραχή της συγκράτησης, που αυξάνεται όσο περισσότερος σφιγκτήρας διατέμνεται. Γι' αυτό είναι σημαντικό ο χειρουργός να έχει εμπειρία στις τεχνικές διατήρησης του σφιγκτήρα.
Πότε να επισκεφθείτε γιατρό
Αν έχετε έντονο πόνο, οίδημα ή πυρετό στην περιοχή του πρωκτού, ή επίμονη έκκριση πύου, επισκεφθείτε γιατρό χωρίς καθυστέρηση.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την ιατρική εξέταση.