Η ραγάδα του πρωκτού είναι μια μικρή σχισμή στο δέρμα του πρωκτικού σωλήνα. Προκαλεί έντονο πόνο που συχνά ξαφνιάζει τον ασθενή, γιατί είναι δυσανάλογα μεγάλος για το μέγεθος της βλάβης. Είναι συχνή σε νέους και μέσης ηλικίας ανθρώπους, αλλά μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε ηλικία.
Συμπτώματα
- Οξύς, καυστικός πόνος κατά την αφόδευση, που μπορεί να διαρκέσει από λεπτά έως ώρες μετά
- Σταγόνες φωτεινού αίματος στο χαρτί υγείας
- Σπασμός του σφιγκτήρα και αίσθημα σύσπασης
- Φόβος για την αφόδευση, που οδηγεί σε δυσκοιλιότητα και επιδείνωση του προβλήματος
Αίτια
Η συχνότερη αιτία είναι η αφόδευση σκληρών κοπράνων ή η έντονη διάρροια. Ένας σφιγκτήρας με αυξημένο τόνο μειώνει την αιμάτωση της περιοχής και δυσκολεύει την επούλωση. Η ρωγμή μπορεί να σχετίζεται και με τον τοκετό ή με άλλες παθήσεις του εντέρου.
Οξεία και χρόνια ραγάδα
Η οξεία ραγάδα είναι πρόσφατη και συνήθως επουλώνεται με συντηρητική αγωγή. Όταν επιμένει πάνω από 6–8 εβδομάδες, χαρακτηρίζεται χρόνια και δύσκολα επουλώνεται χωρίς πρόσθετη θεραπεία.
Αντιμετώπιση
- Συντηρητικά μέτρα: ίνες, υγρά, μαλακτικά κοπράνων, ζεστά καθίσματα και τοπικά σκευάσματα που χαλαρώνουν τον σφιγκτήρα και βελτιώνουν την αιμάτωση.
- Βοτουλινική τοξίνη: έγχυση που χαλαρώνει προσωρινά τον σφιγκτήρα.
- Χειρουργική αντιμετώπιση: για χρόνιες ρωγμές που δεν ανταποκρίνονται, με σύγχρονες τεχνικές που προστατεύουν τη συγκράτηση.
Χειρουργική θεραπεία της ρωγμής
Η επέμβαση ενδείκνυται στη χρόνια ραγάδα που δεν επουλώνεται με συντηρητική αγωγή ή βοτουλινική τοξίνη, ή που υποτροπιάζει. Στόχος είναι η μείωση του αυξημένου τόνου του έσω σφιγκτήρα, ώστε να αποκατασταθεί η αιμάτωση και να επουλωθεί η ρωγμή.
Οι επεμβάσεις
- Πλάγια έσω σφιγκτηροτομή: η πιο καθιερωμένη επέμβαση, με ποσοστό επούλωσης άνω του 90%. Τέμνεται ένα μικρό τμήμα του έσω σφιγκτήρα, ο πόνος υποχωρεί συνήθως μέσα σε λίγες ημέρες και η επιστροφή στις δραστηριότητες είναι ταχεία. Ο κίνδυνος μόνιμης ακράτειας είναι μικρός, αλλά υπάρχει πιθανότητα παροδικής διαταραχής στον έλεγχο των αερίων.
- Εκτομή της ραγάδας και των συνοδών βλαβών: αφαίρεση της υπερτροφικής θηλής ή του δερματικού εξάρματος (φρουρού), όταν συνυπάρχουν.
- Κρημνός προώθησης (αναπλαστική επέμβαση): προτιμάται όταν ο τόνος του σφιγκτήρα είναι φυσιολογικός ή χαμηλός, ή όταν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος ακράτειας, όπως σε ορισμένες γυναίκες μετά από τοκετό ή σε προηγούμενες επεμβάσεις στην περιοχή.
Η επιλογή της τεχνικής γίνεται με βάση την εξέταση, ενδεχομένως και τη μανομετρική ή υπερηχογραφική αξιολόγηση. Οι ραγάδες με ασυνήθιστη θέση ή εικόνα, ή αυτές που δεν επουλώνονται, απαιτούν περαιτέρω έλεγχο και λήψη βιοψίας, για να αποκλειστούν η νόσος Crohn, οι λοιμώξεις και ο καρκίνος.
Οι επεμβάσεις γίνονται συνήθως ως ημερήσια νοσηλεία, με τοπική, ραχιαία ή γενική αναισθησία.
Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό
Αν ο πόνος ή η αιμορραγία επιμένουν πάνω από λίγες εβδομάδες, αν η ραγάδα εμφανίζεται σε ασυνήθιστη θέση ή αν υποτροπιάζει, χρειάζεται εξέταση, ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες και να ξεκινήσει η κατάλληλη θεραπεία.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την ιατρική εξέταση.