Η βουβωνοκήλη είναι η προβολή περιεχομένου της κοιλιάς (λίπος ή έντερο) μέσα από ένα αδύναμο σημείο του κοιλιακού τοιχώματος στη βουβωνική περιοχή. Είναι η συχνότερη κήλη και προσβάλλει πολύ συχνότερα τους άνδρες, αλλά εμφανίζεται και στις γυναίκες. Δεν υποχωρεί από μόνη της και, αν και συχνά είναι αρχικά ανώδυνη, μπορεί να περιπλακεί.
Είδη βουβωνοκήλης
- Έμμεση: διέρχεται από τον βουβωνικό πόρο, και είναι η συχνότερη μορφή, σε όλες τις ηλικίες. Στα παιδιά και στους νέους οφείλεται σε εκ γενετής ανοιχτό περιτοναϊκό πόρο.
- Άμεση: προβάλλει από ένα αδύναμο σημείο του πρόσθιου τοιχώματος του βουβωνικού πόρου, και είναι συχνότερη στους ηλικιωμένους.
- Αμφοτερόπλευρη ή υποτροπιάζουσα: η δεύτερη εμφανίζεται μετά από προηγούμενη επέμβαση και απαιτεί ειδική αντιμετώπιση.
Συμπτώματα
- Διόγκωση στη βουβωνική περιοχή, που γίνεται πιο εμφανής όρθια, με βήχα ή προσπάθεια, και συχνά υποχωρεί όταν ο ασθενής ξαπλώσει
- Αίσθημα βάρους, τραβήγματος ή ενόχλησης στη βουβωνική περιοχή
- Πόνος, ιδίως κατά τη σωματική προσπάθεια
- Στους άνδρες, η κήλη μπορεί να κατέβει μέχρι το όσχεο
Παράγοντες κινδύνου
Η βουβωνοκήλη σχετίζεται με το φύλο, την ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, τη χρόνια δυσκοιλιότητα, τον χρόνιο βήχα, το κάπνισμα, το σήκωμα βαρέων αντικειμένων και προηγούμενες επεμβάσεις στην κάτω κοιλιά.
Πότε είναι επείγον
Αν η κήλη δεν ανατάσσεται και συνοδεύεται από έντονο πόνο, ναυτία, έμετο, σκληρή και επώδυνη διόγκωση ή ερυθρότητα, μπορεί να πρόκειται για περίδεση (στραγγαλισμό) του εντέρου. Είναι επείγουσα κατάσταση που απαιτεί άμεση νοσοκομειακή αντιμετώπιση, γιατί το έντερο κινδυνεύει από ισχαιμία.
Διάγνωση
Η διάγνωση είναι κυρίως κλινική: ο γιατρός εξετάζει τον ασθενή όρθιο και ξαπλωμένο, με βήχα ή προσπάθεια. Σε αμφίβολες περιπτώσεις, σε παχύσαρκους, σε γυναίκες ή όταν υπάρχει υποψία άλλης διάγνωσης (π.χ. μηροκήλη, υδροκήλη, πόνος της βουβωνικής από αθλητικό τραυματισμό), βοηθά το υπερηχογράφημα. Η αξονική ή η μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιούνται σπανιότερα.
Χειρουργική θεραπεία
Η βουβωνοκήλη θεραπεύεται μόνο χειρουργικά. Στους άνδρες με ασυμπτωματική ή ελάχιστα συμπτωματική κήλη, η παρακολούθηση χωρίς επέμβαση είναι ασφαλής επιλογή για αρκετό διάστημα, αλλά η πλειονότητα τελικά χρειάζεται επέμβαση. Στις γυναίκες και στις συμπτωματικές κήλες, η επέμβαση συνιστάται, επειδή ο κίνδυνος για μηροκήλη ή περίδεση είναι μεγαλύτερος.
Στόχος της επέμβασης είναι η ανάταξη του περιεχομένου και η ενίσχυση του αδύναμου σημείου. Σήμερα η αποκατάσταση γίνεται συνήθως με πλέγμα, που μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο υποτροπής σε σύγκριση με τη ραφή των ιστών μόνη της.
Οι τεχνικές
- Ανοιχτή αποκατάσταση με πλέγμα (Lichtenstein): μέσω μιας μικρής τομής στη βουβωνική περιοχή, τοποθετείται πλέγμα πάνω από το ελάττωμα. Είναι η πιο διαδεδομένη τεχνική και μπορεί να γίνει ακόμη και με τοπική αναισθησία, γι' αυτό είναι κατάλληλη για ασθενείς υψηλού κινδύνου.
- Λαπαροσκοπική αποκατάσταση (TAPP ή TEP): μέσω μικρών τομών και με κάμερα, το πλέγμα τοποθετείται πίσω από το τοίχωμα, στον προπεριτοναϊκό χώρο. Προσφέρει συνήθως λιγότερο πόνο, ταχύτερη επιστροφή στις δραστηριότητες και μικρότερο κίνδυνο χρόνιου πόνου. Προτιμάται στην αμφοτερόπλευρη, στην υποτροπιάζουσα (όταν η προηγούμενη επέμβαση ήταν ανοιχτή) και στη βουβωνοκήλη των γυναικών, γιατί αποκαλύπτει και ελέγχει και τους άλλους πόρους, όπως τον μηριαίο.
- Ρομποτική αποκατάσταση: ακολουθεί τις αρχές της λαπαροσκοπικής, με πλεονεκτήματα στην ευελιξία και την ορατότητα.
- Αποκατάσταση χωρίς πλέγμα (Shouldice): η ραφή των ιστών, με πολύ προσεκτική τεχνική, επιφυλάσσεται για ειδικές περιπτώσεις, όπως η λοίμωξη ή ο ασθενής που αρνείται το πλέγμα, με υψηλότερο όμως ποσοστό υποτροπής.
Το πλέγμα στερεώνεται με ραφές, μικρά συρραπτικά ή ιατρική κόλλα. Η επιλογή της τεχνικής εξαρτάται από το είδος και το μέγεθος της κήλης, το φύλο, την προηγούμενη χειρουργική ιστορία, τα συνοδά νοσήματα και την εμπειρία του χειρουργού.
Επείγουσα επέμβαση: σε περίδεση, ελέγχεται η βιωσιμότητα του εντέρου και, όπου χρειάζεται, αφαιρείται το ισχαιμικό τμήμα. Η αποκατάσταση με πλέγμα εξακολουθεί να είναι δυνατή σε καθαρό πεδίο, ενώ σε μολυσμένο πεδίο προτιμάται άλλη τεχνική.
Ανάρρωση και κίνδυνοι
Η επέμβαση γίνεται συνήθως ως ημερήσια νοσηλεία. Οι περισσότεροι ασθενείς ξαναβρίσκουν την καθημερινότητά τους σε λίγες ημέρες και επιστρέφουν στη δουλειά μέσα σε 1–2 εβδομάδες. Τα βαριά αντικείμενα και η έντονη άσκηση αποφεύγονται για περίπου 3–4 εβδομάδες.
Οι πιθανές επιπλοκές είναι το αιμάτωμα, το ορώδες (συλλογή υγρού), η λοίμωξη, η παροδική δυσκολία στην ούρηση, και σε μικρό ποσοστό ο χρόνιος πόνος στη βουβωνική περιοχή και η υποτροπή. Σπάνια μπορεί να προκληθεί βλάβη στο σπερματικό τόνο ή στον όρχι.
Πότε να επισκεφθείτε γιατρό
Ζητήστε εξέταση αν παρατηρήσετε διόγκωση ή επίμονη ενόχληση στη βουβωνική περιοχή. Αν η διόγκωση δεν υποχωρεί και συνοδεύεται από έντονο πόνο, ναυτία ή έμετο, απευθυνθείτε άμεσα σε εφημερεύον νοσοκομείο.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την ιατρική εξέταση.