Η διάσταση των ορθών κοιλιακών είναι η διεύρυνση του κενού ανάμεσα στους δύο ορθούς κοιλιακούς μυς, κατά μήκος της λευκής γραμμής στη μέση της κοιλιάς. Δεν πρόκειται για κήλη, γιατί δεν υπάρχει ρήξη του κοιλιακού τοιχώματος: η περιτονία είναι άθικτη αλλά πλαδαρή και διατεταμένη, και το κοιλιακό τοίχωμα προβάλλει προς τα έξω.
Διαφορά από την κήλη
- Η διάσταση είναι διάχυτη διάταση της λευκής γραμμής, χωρίς ρήγμα, και δεν υπάρχει κίνδυνος περίδεσης του εντέρου.
- Η κήλη είναι πραγματικό έλλειμμα του κοιλιακού τοιχώματος, με προβολή περιεχομένου, και μπορεί να περιπλακεί.
Μπορούν να συνυπάρχουν. Όταν συνυπάρχει κήλη (συνήθως ομφαλοκήλη ή επιγαστρική), αυτή θεραπεύεται χειρουργικά, και η διάσταση λαμβάνεται υπόψη στον σχεδιασμό της επέμβασης.
Αίτια και παράγοντες κινδύνου
- Εγκυμοσύνη, ιδίως πολλαπλές κυήσεις και πολύδυμες κυήσεις: είναι συχνή στο τρίτο τρίμηνο και σε αρκετές γυναίκες επιμένει και μετά τον τοκετό
- Παχυσαρκία και μεγάλη απώλεια βάρους, μετά από την οποία το δέρμα και η περιτονία χαλαρώνουν
- Άνδρες με κεντρική παχυσαρκία και αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση
- Γενετική προδιάθεση και χαλαρότητα συνδετικού ιστού
- Προηγούμενες επεμβάσεις στην κοιλιά
Συμπτώματα
- Εμφανής προβολή ή «θόλος» στη μέση της κοιλιάς, κυρίως όταν ο ασθενής σηκώνεται από ξαπλωτή θέση ή τεντώνει την κοιλιά
- Αισθητική ενόχληση και αίσθημα «χαλαρής» κοιλιάς
- Οσφυαλγία ή αίσθημα αστάθειας του κορμού
- Δυσκολία στην άσκηση ή στη σταθεροποίηση του κορμού
- Σε ορισμένες γυναίκες, σχετιζόμενα προβλήματα του πυελικού εδάφους
Η διάσταση δεν προκαλεί συνήθως έντονο πόνο. Αν υπάρχει πόνος ή μια σκληρή, επώδυνη διόγκωση, πρέπει να αποκλειστεί συνυπάρχουσα κήλη.
Διάγνωση
Η διάγνωση γίνεται με κλινική εξέταση, με τον ασθενή ξαπλωμένο και με ανύψωση της κεφαλής, όπου ψηλαφάται το κενό ανάμεσα στους ορθούς μυς και μετριέται το πλάτος και το μήκος του. Το υπερηχογράφημα ή η αξονική τομογραφία βοηθούν στην ακριβή μέτρηση και στον αποκλεισμό κήλης, ιδιαίτερα όταν σχεδιάζεται επέμβαση.
Συντηρητική αντιμετώπιση
Σε ήπιες περιπτώσεις και σε γυναίκες μετά τον τοκετό, η πρώτη επιλογή είναι η φυσικοθεραπεία και η ειδική άσκηση για τον πυρήνα του σώματος (εγκάρσιος κοιλιακός, πυελικό έδαφος), μαζί με σωστή τεχνική σηκώματος και διόρθωση της στάσης. Μπορεί να βελτιώσει τη λειτουργικότητα και τα συμπτώματα, αλλά δεν διορθώνει πάντα το αισθητικό πρόβλημα, ιδιαίτερα όταν η διάσταση είναι μεγάλη. Η απώλεια βάρους βοηθά σε παχύσαρκους ασθενείς.
Χειρουργική θεραπεία
Η επέμβαση δεν είναι απαραίτητη για την υγεία και αποφασίζεται όταν η διάσταση προκαλεί σοβαρή λειτουργική ή αισθητική ενόχληση και η συντηρητική αντιμετώπιση δεν έχει αποτέλεσμα, ή όταν συνυπάρχει κήλη. Στις γυναίκες, συνιστάται να έχει ολοκληρωθεί η οικογενειοποίηση και να έχουν περάσει τουλάχιστον 6–12 μήνες από τον τελευταίο τοκετό, ώστε να έχει αποκατασταθεί η φυσική κατάσταση του κοιλιακού τοιχώματος.
Στόχος είναι η συμπλησίαση των ορθών μυών στη μέση γραμμή και η ενίσχυση της περιτονίας, με σωστή τάση.
Οι τεχνικές
- Ανοιχτή πτυχοποίηση της περιτονίας (πρόσθια ραφή): μέσω τομής, η χαλαρή περιτονία των ορθών ράβεται με μόνιμες ραφές, συχνά σε δύο στρώματα. Συνδυάζεται συχνά με κοιλιοπλαστική (αφαίρεση περίσσειας δέρματος και λίπους) και είναι η πιο διαδεδομένη τεχνική.
- Ενδοσκοπική ή λαπαροσκοπική/ρομποτική πτυχοποίηση: με μικρές τομές και ράψιμο της περιτονίας από το εσωτερικό ή από τον υποδόριο χώρο, κατάλληλη όταν δεν υπάρχει μεγάλη περίσσεια δέρματος. Προσφέρει καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα και ταχύτερη ανάρρωση.
- Ενίσχυση με πλέγμα: δεν είναι ρουτίνα για την καθαρή διάσταση, αλλά μπορεί να προστεθεί όταν συνυπάρχει κήλη ή όταν οι ιστοί είναι πολύ αδύναμοι.
- Αποκατάσταση της συνυπάρχουσας κήλης (ομφαλοκήλη, επιγαστρική κήλη) στην ίδια επέμβαση, με την κατάλληλη τεχνική.
Η επιλογή εξαρτάται από το μέγεθος της διάστασης, την ποιότητα του δέρματος και της περιτονίας, το σωματικό βάρος, την ύπαρξη κήλης και τις προσδοκίες του ασθενούς.
Ανάρρωση και κίνδυνοι
Η νοσηλεία είναι συνήθως 1–2 ημέρες ή ημερήσια. Μετά την επέμβαση συνιστάται ζώνη κοιλιάς για μερικές εβδομάδες, αποφυγή βαρέων και έντονης άσκησης για περίπου 6 εβδομάδες, και σταδιακή επιστροφή στις δραστηριότητες.
Οι πιθανές επιπλοκές είναι το ορώδες, το αιμάτωμα, η λοίμωξη, η νέκρωση του δέρματος, η μόνιμη ή παροδική μούδιασμα της περιοχής, και η υποτροπή της διάστασης, ιδιαίτερα σε νέα εγκυμοσύνη ή σημαντική αύξηση του βάρους.
Πότε να επισκεφθείτε γιατρό
Ζητήστε εξέταση αν παρατηρήσετε επίμονη προβολή στη μέση της κοιλιάς, πόνο ή αίσθημα βάρους. Αν η διόγκωση γίνει σκληρή και επώδυνη ή συνοδεύεται από ναυτία και έμετο, απευθυνθείτε άμεσα σε εφημερεύον νοσοκομείο, γιατί μπορεί να πρόκειται για κήλη.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την ιατρική εξέταση.