Τα επινεφρίδια είναι δύο μικροί αδένες πάνω από τους νεφρούς. Παράγουν ορμόνες όπως η κορτιζόλη, η αλδοστερόνη και η αδρεναλίνη. Οι σημαντικότερες παθήσεις τους είναι τα αδενώματα, το φαιοχρωμοκύτωμα και ο καρκίνος των επινεφριδίων. Συχνά ανακαλύπτονται τυχαία σε αξονική τομογραφία (επινεφριδίωμα).
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα εξαρτώνται από την ορμόνη που παράγεται σε περίσσεια. Το σύνδρομο Cushing (περίσσεια κορτιζόλης) δίνει αύξηση βάρους, στρογγυλό πρόσωπο, ραγάδες, υπέρταση και διαβήτη. Το σύνδρομο Conn (περίσσεια αλδοστερόνης) δίνει υπέρταση και χαμηλό κάλιο. Το φαιοχρωμοκύτωμα προκαλεί κρίσεις υπέρτασης, εφίδρωση, ταχυκαρδία και πονοκέφαλο. Πολλοί όγκοι δεν δίνουν κανένα σύμπτωμα.
Διάγνωση
Χρειάζεται ορμονικός έλεγχος (κορτιζόλη, αλδοστερόνη, ρενίνη, μεταφρίνες) και απεικόνιση με αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Σε ορισμένες περιπτώσεις γίνεται και ειδική απεικόνιση.
Θεραπεία
Οι μικροί, μη λειτουργικοί όγκοι χωρίς ύποπτα χαρακτηριστικά παρακολουθούνται απεικονιστικά. Η φαρμακευτική αγωγή ελέγχει προσωρινά την υπέρταση και τα επίπεδα ορμονών.
Χειρουργική θεραπεία
Η επινεφριδεκτομή (αφαίρεση του επινεφριδίου) είναι η θεραπεία εκλογής σε:
- Ορμονικά ενεργούς όγκους: Σύνδρομο Cushing, σύνδρομο Conn και φαιοχρωμοκύτωμα. Η επέμβαση μπορεί να θεραπεύσει ή να βελτιώσει σημαντικά την υπέρταση και τις μεταβολικές διαταραχές.
- Κακοήθεια ή υποψία κακοήθειας: Μεγάλοι όγκοι (συνήθως άνω των 4-6 εκατοστών) ή όγκοι με ύποπτα απεικονιστικά χαρακτηριστικά αφαιρούνται, και για τον καρκίνο η πλήρης αφαίρεση είναι η μόνη θεραπεία που μπορεί να οδηγήσει σε ίαση.
- Μεταστάσεις σε επιλεγμένους ασθενείς.
Η επέμβαση γίνεται συνήθως λαπαροσκοπικά, είτε διακοιλιακά είτε οπισθοπεριτοναϊκά, με μικρές τομές και ταχεία ανάρρωση. Οι μεγάλοι ή διηθητικοί όγκοι μπορεί να χρειαστούν ανοιχτή επέμβαση. Σε φαιοχρωμοκύτωμα απαιτείται ειδική προετοιμασία πριν την επέμβαση με φάρμακα και σε σύνδρομο Cushing χορηγείται προσωρινά κορτιζόνη μετά την επέμβαση.
Πότε να επισκεφθείτε γιατρό
Επισκεφθείτε γιατρό αν έχετε υπέρταση που δεν ρυθμίζεται σε νεαρή ηλικία ή με χαμηλό κάλιο, κρίσεις εφίδρωσης και ταχυκαρδίας, ή αν βρέθηκε τυχαία εύρημα στα επινεφρίδια σε εξέταση. Ο ενδοκρινολόγος και ο χειρουργός θα αξιολογήσουν αν χρειάζεται επέμβαση.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την ιατρική εξέταση.